Αστείες κι άλλες ιστορίες από την αρχαία Ελλάδα......

Τηλέμαχος

Αρθρογράφος
Οι περισσότερες ιστορίες είναι παρμένες από το "Βίοι Φιλοσόφων" Διογένης Λαέρτιος (6 τόμοι)


 
  • Μου αρέσει
Αντιδράσεις: alienX

Τηλέμαχος

Αρθρογράφος
Κυνικοί Φιλόσοφοι


Διογένης



"Ο Πλάτων επιστρέφοντας σπίτι από ταξίδι στο Διονύσιο είχε καλέσει στο σπίτι τους φίλους. Ο Διογένης πατούσε πάνω στα χαλιά κι έλεγε:
«Πατώ τη ματαιοδοξία του Πλάτωνος»
Και ο Πλάτων του είπε:
«Ναι, Διογένη, αλλά με μια άλλη ματαιοδοξία»

* Κατ' άλλους η απάντηση του Πλάτωνα ήταν:
«Πόσο φανερώνεις τη ματαιοδοξία σου Διογένη, δείχνοντας πως δεν είσαι ματαιόδοξος»

Προτιμώ την 1η εκδοχή.....είναι πιο κυνική και λακωνική και άρμοζε στον Διογένη ως απάντηση.


Ρώτησαν τον Διογένη αν έχει υπηρέτη ή υπηρέτρια και απάντησε «Όχι».
«Και ποιος θα σε θάψει άμα πεθάνεις?» του είπαν.
«Εκείνος που θα χρειάζεται το σπίτι» απάντησε.


Η κόντρα του Διογένη με τον Πλάτωνα, τα πειράγματα δλδ του ενός στον άλλον ήταν παροιμιώδη.
Δεν έχουν σχέση με την κόντρα του Πλάτωνα με τον Δημόκριτο, όπου ο Πλάτωνας ήθελε να κάψει τα βιβλία του Δημόκριτου, τον εμπόδισαν όμως δύο πυθαγόρειοι φιλόσοφοι, ο Αμύλκας και ο Κλεινίας, λέγοντάς του πως δεν θα ωφελούσε σε τίποτα, γιατί τα βιβλία του Δημόκριτου ήταν πολλά και βρίσκονταν σε χέρια πολλών.
Να που εκτός της δημοκρατίας, της τραγωδίας και τόσων άλλων δώσαμε και αυτό στον κόσμο...(βλ. ναζί "το ολοκαύτωμα των βιβλίων" 1933, Ταλιμπάν, Isis) ......ξεφεύγω.....

"Βλέποντας κάποια μέρα τον Πλάτωνα να τρώει ελιές σ' ένα πολυτελές δείπνο του είπε:
«Πως γίνεται αυτό, εσύ ο φιλόσοφος που πήγες ως τη Σικελία γι' αυτά τα πλούσια τραπέζια, τώρα που είναι μπροστά σου δεν τα γλεντάς?»
«Όχι, μα τους θεούς, Διογένη,» αποκρίθηκε ο Πλάτων, «Κι εκεί με ελιές, ως επί το πλείστον περνούσα και με τέτοια».
«Αλλά τότε, ποια ανάγκη να πας ως τις Συρακούσες?» του είπε ο Διογένης, «μήπως δεν έβγαζε τότε η Αττική ελιές?»


Μια άλλη φορά έτυχε να τρώει σύκα (ξερά) όταν τον συνάντησε ο Πλάτων.
«Μπορείς να συμμετάσχης» του είπε
Κι όταν εκείνος πήρε και τα έφαγε όλα,
«Να συμμετάσχης είπα» του παρατήρησε ο Διογένης, «Όχι να τα φας όλα».


Κάποτε ο Διογένης είχε ζητήσει λίγο κρασί από τον Πλάτωνα και σύκα ξερά, κι εκείνος του έστειλε μια ολόκληρη νταμιζάνα.
«Δε μου λες» του είπε τότε ο Διογένης, «Αν σε ρωτήσουν πόσο κάνουν δύο και δύο, είκοσι θα πεις? Εσύ ούτε ανάλογα με ότι σου ζητήσουν δίνεις, ούτε σχετικά με ότι σε ρωτήσουν απαντάς».
Από τότε τον έκρινε ως απεραντολόγον.


"Όταν κάποτε αιχμαλωτίστηκε ο Διογένης και ήταν προς πώληση, ως δούλος, ρωτήθηκε τι ήξερε να κάνει:
«Ανδρών άρχειν», αποκρίθηκε. Και στον κήρυκα είπε να φωνάζει «Ποιος θέλει να αγοράσει αφεντικό».

Σε εκείνον που του είπε «Στα Πύθια (αγώνες) νικώ άντρες», αποκρίθηκε, «Λάθος, εγώ νικώ άντρες, εσύ νικάς ανδράποδα (δούλους)»

Σαν είδε μια μέρα ένα παιδί να πίνει στην χούφτα του, πέταξε από το σακκούλι του το κύπελο λέγοντας «Ένα παιδί με νίκησε σε απλότητα ζωής» Επίσης έσπασε το αγγείο του όταν είδε πάλι ένα παιδί, που επειδή είχε σπάσει το αγγείο του, είχε φτιάξει ένα κοίλωμα στο ψωμί του και εκεί έβαζε τις φακές του.


Δείχνοντας τα ποντίκια που περπατούσαν πάνω στο τραπέζι του είπε, «Να που κι ο Διογένης τρέφει παρασίτους»


Όταν ο Πλάτων τον είπε σκυλί, «Πραγματικά είμαι, του αποκρίθηκε, γιατί εγώ ξαναγύρισα σε κείνους που με πούλησαν»


Καθώς ο Πλάτων είχε δώσει τον ορισμό «Άνθρωπος εστί ζώον δίπουν, άπτερον» και θεωρήθηκε επιτυχής ο ορισμός αυτός, ο Διογένης μάδησε έναν κόκκορα και τον πήγε στην αίθουσα διδασκαλίας, «Να ο άνθρωπος του Πλάτωνος», είπε. Γι' αυτό αναγκάστηκε ο Πλάτων να συμπληρώσει το ορισμό ως εξής: «Άνθρωπος εστί ζώον δίπουν, άπτερον και πλατυώνυχον»

Μια μέρα, ενώ η βροχή έπεφτε κρουνηδόν απάνω του κι είχε γίνει μούσκεμα, αυτός στεκόταν αμετακίνητος, επειδή οι παριστάμενοι τον λυπόταν, ο Πλάτων που έτυχε να είναι κι αυτός εκεί εκεί τους είπε: «Αν θέλετε να του κάνετε καλό, φύγετε» υπαινισσόμενος την ματαιοδοξία του Διογένη.

Όταν τον ρώτησαν ποιες ώρες πρέπει να τρώμε απάντησε «Όταν κανείς είναι πλούσιος τρώει όποτε θέλει, όταν είναι φτωχός όποτε έχει»

Μετά την μάχη της Χαιρωνείας συλληφθείς προσήχθη ενώπιον του Φιλίππου, και ερωτηθείς τι ήταν απάντησε «Κατάσκοπος της απληστίας σου». Ο Φίλιππος τον θαύμασε και τον άφησε ελεύθερο.

Όταν κάποτε ο Αλέξανδρος έστειλε ένα γράμμα στον Αντίπατρο μ' έναν που λεγόταν Άθλιος, ο Διογένης που ήταν παρών είπε (την διάσημη φράση του):
«Άθλιος παρ' αθλίου δι αθλίου προς άθλιον» (Ένας ελεεινός, γιος ελεεινού στέλνει γράμμα μ' ένα ελεεινό υποκείμενον σ' έναν ελεεινό άρχοντα)

Σαν τον απείλησε ο Περδίκκας ότι αν δεν πάει σ' αυτόν, θα τον σκοτώσει απάντησε «Τίποτε το θαυμαστό, γιατί και το σκαθάρι και το σφαλάγγι το ίδιο θα έκαναν. Εκείνη όμως η απειλή που μάλλον θα περίμενα είναι να διαβεβαίωνε ο Περδίκκας ότι θα μπορούσε να είναι απολύτως ευτυχής και χωρίς τη δική μου συντροφιά».

Σε κείνον που καλοτύχιζε τον Καλλισθένη ότι ζει πολυτελώς κοντά στον Αλέξανδρο, απάντησε: «Δυστυχισμένος είναι όποιος προγευματίζει και δειπνάει όταν γουστάρει του Αλεξάνδρου»


Σ' ένα δείπνο μερικοί πετούσαν κόκαλα στον Διογένη, όπως θα έκαναν σ' ένα σκύλο κι αυτός, αφού πήγε κοντά τους ούρησε κατ' επάνω τους με τον τρόπο που το κάνουν οι σκύλοι.

Βλέποντας μια μέρα στην πόρτα του σπιτιού ενός ασώτου την αγγελία «Πωλείται» είπε, «Ήξερα ότι με τέτοια κραιπάλη εύκολα θα ξερνούσες τον νοικοκύρη».

Σε εκείνον που τον περιγελούσε για την εξορία, «Αμ αυτό ακριβώς, κακομοίρη, στάθηκε η αιτία να γίνω φιλόσοφος»
(τον είχαν εξορίσει διότι μαζί με τον πατέρα του που ήταν τραπεζίτης παραχάραξαν νομίσματα, και αυτό έγινε η αιτία που πήγε στην Αθήνα και έγινε μαθητής του ....."ιδρυτή" της κυνικής σχολής και φιλοσοφίας, Αντισθένη)

Και όταν κάποιος άλλος του είπε πάλι, «Οι Σινωπείς σε καταδίκασαν να φύγεις», «Κι εγώ, του είπε, τους καταδίκασα να μείνουν εκεί»

Ζητώντας ελεημοσύνη από κάποιον του είπε, «Εάν έχεις δώσει και σε άλλον δώσε και σε μένα, αλλιώς άρχισε από μένα»

Χλευαζόμενος από κάποιον ότι είχε φτιάξει πλαστά νομίσματα, «Υπήρξε κάποτε εποχή, του είπε, που εγώ ήμουν τέτοιος που εσύ είσαι τώρα, τέτοιος όμως που εγώ είμαι τώρα, εσύ δεν θα γίνεις ποτέ».


Ο Πλάτων σαν τον είδε μια μέρα να πλένει χόρτα, πλησίασε και του είπε ήρεμα: «Αν περιποιόσουνα τον Διονύσιο (τον τύραννο των Συρακουσών) δε θα έπλενες τώρα χόρτα». Κι ο Διογένης, με την ίδια ηρεμία του απάντησε: «Κι εσύ αν έπλενες χόρτα δεν θα είχες την ανάγκη να περιποιείσαι τον Διονύσιο»


Σε κάποιον που του είπε, «Πολύς κόσμος γελάει εις βάρος σου», αποκρίθηκε: «Ίσως εις βάρος αυτών να γελούν τα γαϊδούρια, αλλά όπως αυτοί δε δίνουν σημασία στα γαϊδούρια, έτσι κι εγώ δεν δίνω σημασία σ' αυτούς»


Κάποτε που ζητούσε ελεημοσύνη από κάποιον δύστροπο τύπο, «Θα σου δώσω του είπε αν με πείσεις». «Αν μπορούσα να σε πείσω, του απάντησε ο Διογένης, θα σ' είχα κιόλας πείσει να κρεμαστείς».

Γυρίζοντας κάποτε από την Σπάρτη στην Αθήνα, τον ρώτησε κάποιος, «Από που και που?», «Από τα ανδρικά στα γυναικεία διαμερίσματα», αποκρίθηκε.


Γυρίζοντας από τους Ολυμπιακούς αγώνες, και καθώς κάποιος ζητούσε να μάθει αν ήταν εκεί πολύς κόσμος του είπε ο Διογένης, «Όχλος ήταν πολύς, άνθρωποι όμως ελάχιστοι»


Όταν η Φρύνη, γνωστή όμορφη εταίρα, αφιέρωσε ένα χρυσό άγαλμα της Αφροδίτης στους Δελφούς, αυτός λένε έγραψε επάνω: «Από την ακράτεια των Ελλήνων»


Όταν κάποτε ήρθε ο Αλέξανδρος, και αφού στάθηκε απέναντί του του είπε, «Εγώ είμαι ο Αλέξανδρος ο μέγας βασιλεύς». «Κι εγώ είμαι ο Διογένης ο Κυνικός!» του είπε. Ερωτηθείς για ποιον λόγο αποκαλείται σκύλος, «Γιατι εκείνους που δίνουν τους καλοπιάνω, εκείνους που δε δίνουν τους γαυγίζω, τους δε παλιανθρώπους τους δαγκώνω»

Μια μέρα που προγευμάτιζε στην αγορά, μαζεύτηκαν γύρω του θεατές και του φώναζαν διαρκώς «Σκύλε! Σκύλε!». «Εσείς είστε σκύλοι», τους είπε, «που επειδή τρώω μαζευτήκατε γύρω μου».


Βλέποντας τον γιό μιας εταίρας να πετάει πέτρες στον κόσμο, «Πρόσεχε, του είπε, μη χτυπήσεις τον πατέρα σου»

Όταν κάποιος του ζητούσε το πανωφόρι που του είχε δώσει, «Αν μου το χάρισες, του είπε, είναι δικό μου. Αν ήταν δάνειο, το χρησιμοποιώ».

Ερωτηθείς τι κέρδισε από τη φιλοσοφία, «Αν όχι τίποτε άλλο, είπε, τουλάχιστον το ότι είμαι προετοιμασμένος να αντιμετωπίσω οποιαδήποτε μεταβολή της τύχης μου»

Εδώ θα παραθέσω και την απάντηση που έδωσε ο Αριστοτέλης στην ίδια ερώτηση ώστε να δώσω την επιρροή που είχαν οι φιλόσοφοι από τον Σωκράτη (ο Αντισθένης ήταν μαθητής του Σωκράτη και ο Διογένης ήταν μαθητής του Αντισθένη, και ο Αριστοτέλης μέσω Πλάτωνα με τον Σωκράτη.)
Ερωτηθείς λοιπόν ο Αριστοτέλης τι κέρδισε από τη φιλοσοφία απάντησε:
« Το να κάνω από μόνος μου και χωρίς καταναγκασμό εκείνα που άλλοι τα κάνουν δια τον φόβο των νόμων»



Ερωτηθείς ποιανού κράτος πολίτης είναι απάντησε «Κοσμοπολίτης»
Αυτό πιστώνεται αρχικά στον Σωκράτη ο οποίος απάντησε «Δεν είμαι ούτε Αθηναίος ούτε Έλληνας, είμαι πολίτης του κόσμου»
Που είναι παραλλαγή με αυτό που είπε ο Ηρακλής παλαιότερα «Δεν είμαι Αργείος ή Θηβαίος, αλλά κάθε ελληνική πόλη είναι για μένα πατρίδα»


Κάποιοι γονείς έκαναν θυσία που απόκτησαν γιό «Και για το τι άνθρωπος να γίνει, τους είπε, δεν κάνετε θυσία?»


Σε εκείνον που τον εμέμφετο ότι μπαίνει σε ακάθαρτα μέρη, «Κι ο ήλιος, είπε, μπαίνει στους αποπάτους αλλά δε λερώνεται»
(και γάρ ο ήλιος εις τους αποπάτους, αλλ' ου μιαίνεται, είναι επίσης μια από τις διάσημες απαντήσεις του Διογένη, θεωρούσαν, ο απλός λαός, πως όταν δύει ο ήλιος πηγαίνει σε.....ακάθαρτα μέρη)

Όταν κάποιος του είπε , «Κάνεις τον φιλόσοφο χωρίς να ξέρεις τίποτε» απάντησε «Και το ν' επιζητώ τη σοφία, κι αυτό φιλοσοφία είναι»

Όταν κάποιος του έφερε ένα παιδί να το διαπαιδαγωγήσει και του έλεγε ότι είναι ευφυέστατο και έχει εξαίρετο ήθος απάντησε, «Τότε τι με θέλει εμένα?»

Μια μέρα έμπαινε σ' ένα θέατρο αντίθετα προς εκείνους που έβγαιναν, σαν τον ρώτησαν γιατί, «Αυτό είναι που σ' όλη τη ζωή εξασκούμαι να κάνω» απάντησε.

Σε εκείνον που του δήλωσε «Είμαι ακατάλληλος για τη φιλοσοφία», «Τότε τι ζεις, του είπε, αφού δε σκοτίζεσαι για το καλώς ζην, για την απόκτηση αρετής και σοφίας».


Σε εκείνον που καταφρονούσε τον πατέρα του του είπε: «Δε ντρέπεσαι να καταφρονείς εκείνον στον οποίο οφείλεις το ότι μπορείς να έχεις τόσο μεγάλη ιδέα για τον εαυτό σου?»

Επικρινόμενος ότι πίνει σε ταβέρνα, «Και για τα μαλλιά μου σε κουρείο πηγαίνω»

Σε εκείνον που παρακαλούσε μια εταίρα, «Τι ζητάς ταλαίπωρε, του είπε, να επιτύχεις εκείνο που καλύτερα θα ήταν να μην το επιτύχεις?»

Ερωτηθείς αν είναι κακό πράγμα ο θάνατος, «Πως μπορεί να είναι κακό, είπε, αφού όταν αυτός είναι παρών εμείς δεν τον αισθανόμαστε»

Αυτό το είπε και ο Επίκουρος, το δανείστηκε από τον Διογένη, κυνική και επικούρεια φιλοσοφία είναι οι.....αγαπημένες μου.
«Ο θάνατος δεν θα πρέπει να μας απασχολεί, επειδή όταν εμείς υπάρχουμε, ο θάνατος δεν είναι παρών και όταν ο θάνατος είναι παρών, εμείς δεν υπάρχουμε.»

(Θα το ξαναπαραθέσω όταν φτάσω στον Επίκουρο)


Ερωτηθείς ποιο είναι το ωραιότερο πράγμα στον κόσμο, «Η παρρησία» είπε.


Εδώ κλείνει το κεφάλαιο Διογένης. Ιστορικά θα έπρεπε να ξεκινήσω από τον Αντισθένη, ο Διογένης όμως είναι από τις περιπτώσεις που ο μαθητής ξεπέρασε τον δάσκαλο και όταν αναφερόμαστε στην κυνική φιλοσοφία, αυτός έρχεται πρώτα στο μυαλό. Θα συνεχίσω όμως με τον Αντισθένη.
 
Τελευταία επεξεργασία:

Τηλέμαχος

Αρθρογράφος
Αντισθένης




Ο Αντισθένης του Αντισθένους ήταν Αθηναίος. Έλεγαν όμως πως δεν ήταν καθαρόαιμος Αθηναίος. γι' αυτό όταν διεκρίθη εις την μάχην της Τανάγρας, έδωσε την ευκαιρία στο Σωκράτη να παρατηρήσει ότι δεν μπορούσε από 2 Αθηναίους γονείς να γεννηθεί ένας τόσο γενναίος άνθρωπος.

Έδειχνε την περιφρόνησή του στους Αθηναίους που καμάρωναν ότι είναι γηγενείς, λέγοντάς τους ότι αυτό καθόλου δεν τους κάνει αριστοκρατικότερη την καταγωγή από εκείνη των σαλιγκαριών και των άπτερων ακρίδων ...Τι να προσθέσω εγώ σε σχέση με το σήμερα πάνω σ' αυτό που ειπώθηκε κάποιες χιλιάδες χρόνια πριν?!

Έμενε στον Πειραιά, και ανέβαινε κάθε μέρα με τα πόδια τα σαράντα στάδια για την Αθήνα, για να ακούει τον Σωκράτη. Από τον οποίον πήρε την καρτερικότητα, δείχνοντας την απάθεια του έναντι των αντιξοοτήτων και των δεινών της ζωής, και έτσι εγκαινίασε τον Κυνικό τρόπο ζωής.

Πρώτος όρισε τον Λόγον λέγοντας, «λόγος είναι αυτό που δηλώνει το τι ένα πράγμα ήταν ή είναι»


Συνήθιζε να λέει ότι, «Καλύτερα να τρελαθεί παρά να παραδοθεί στην ηδονή»

Προς εκείνον που τον ρωτούσε τι γυναίκα να πάρει, όμορφη ή άσχημη, απάντησε, «Αν πάρεις όμορφη, θα την έχεις "κοινήν", αν άσχημη "ποινήν"»

Σαν άκουσε ότι ο Πλάτων τον κακολογεί είπε, «Είναι βασιλικό προνόμιο να κάνεις καλό και να κατακρίνεσαι».


Μυούμενος κάποτε στα Ορφικά μυστήρια, σαν του είπε ο ιερέας ότι οι μυούμενοι σ' αυτά θα απολαύσουν πολλά καλά στον άλλον κόσμο, «Τι κάθεσαι, του είπε, και δεν πεθαίνεις?»


Καλύτερα, έλεγε, να πέσεις σε κόρακες παρά σε κόλακες, γιατί οι πρώτοι σε τρώνε νεκρό, οι δεύτεροι σε τρώνε ζωντανό.


Επαινούμενος κάποτε από αχρείους, «Αγωνιώ, είπε, μήπως έκανα τίποτε κακό».


«Είναι παράξενο, είπε, από το στάρι να βγάζουμε την ήρα, και στον πόλεμο να παραμερίζουμε τους ακατάλληλους, αλλά να μην απομακρύνουμε από την διοίκηση του κράτους τους κακούς πολίτες»


Ερωτηθείς τι ωφέλεια έχει από την φιλοσοφία, «το να μπορώ, είπε, να κουβεντιάζω με τον εαυτό μου»


Ειρωνευόταν τον Πλάτωνα ως ματαιόδοξο.
Σαν είδε σε κάποια πομπή ένα ζωηρό πολεμικό άλογο, απευθυνόμενος προς τον Πλάτωνα είπε, «Μου φαινόσουν κι εσύ σαν περήφανο άλογο»
Αυτό γιατί διαρκώς ο Πλάτωνας επαινούσε τα άλογα.
Και όταν κάποια μέρα τον επισκέφτηκε που ήταν άρρωστος και είδε τη λεκάνη που έκανε εμετό ο Πλάτων, «Χολή βλέπω εδώ, ματαιοδοξία όμως δεν βλέπω». (δλδ αυτήν εξακολουθούσε να την έχει)


Συνήθιζε να συνιστά στους Αθηναίους να κάνουν ψήφισμα ότι τα γαϊδούρια είναι άλογα, κι επειδή αυτοί θεώρησαν αυτό παράλογο, «Μήπως και τους στρατηγούς, τους είπε, δεν τους διορίζεται χωρίς καμία ειδική εκπαίδευση αλλά μόνον επειδή αυτοί εξελέγησαν δι' ανυψώσεως των χειρών?»(χειροτονηθέντες)


Σαν γύρισε το σκισμένο μέρος του ενδύματος του έτσι που να φαίνεται, άμα το είδε ο Σωκράτης του είπε: «Μπορώ να δω την ματαιοδοξία σου, Αντισθένη, από τις τρύπες του ενδύματος σου»
 
Τελευταία επεξεργασία:

Τηλέμαχος

Αρθρογράφος
Ιππαρχία



Με την Ιππαρχία θα κλείσω τις αστείες, και τόσο διδακτικές, καθημερινές ιστορίες των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων όσον αφορά τους κυνικούς, και θα συνεχίσω με τον μέγιστο των φιλοσόφων τον Επίκουρο.
Αν και ο συγγραφέας αναφέρει κι άλλους κυνικούς όπως τον Μητροκλή, Ονησίκριτο, Κράτη, Μόνιμο θα σταθώ στην Ιππαρχία και σε μια διδακτική ιστορία της με τον Κράτη.


Η Ιππαρχία ήταν ερωτευμένη με τους λόγους και τη ζωή του Κράτη, και δεν γύριζε να κοιτάξει κανέναν από εκείνους που την ζητούσαν κι ας ήταν πλούσιοι, αριστοκράτες ή όμορφοι. Όλα γι' αυτήν ήταν ο Κράτης. Μάλιστα απειλούσε τους γονείς της ότι θα αυτοκτονήσει αν δεν την δώσουν σ' αυτόν.
Οι γονείς της είχαν παρακαλέσει τον Κράτη να αποτρέψει το κορίτσι απ' αυτήν την απόφαση, κι ο φιλόσοφος έκανε τα πάντα για να την μεταπείσει, αλλά σαν δεν τα κατάφερε στο τέλος σηκώθηκε όρθιος, κι αφού έβγαλε τα ρούχα του μπροστά της, της είπε:
«Αυτός είναι ο γαμπρός κι αυτή η περιουσία του, σκέψου τι κάνεις. Γιατί δε θα είσαι σύντροφός μου αν δεν συμμεριστείς τον τρόπο ζωής μου».
Η κοπέλα έκανε την εκλογή της και αφού ντύθηκε κι αυτή σαν αυτόν, τον ακολούθησε παντού. (Αποκαλούσαν τον γάμο τους κυνογαμία).
 

Τηλέμαχος

Αρθρογράφος
Επίκουρος


Αν αρχίσω, κατά την άποψη μου, με τον μεγαλύτερο φιλόσοφο του κόσμου, δεν γνωρίζω πως θα το ολοκληρώσω.
Δεν θα είναι πια "Αστείες και άλλες ιστορίες από την αρχαία Ελλάδα", θα είναι φιλοσοφικές τοποθετήσεις, το λιγότερο!
Στην έκδοση που έχω, και παραθέτω στην αρχή, ο Διογένης αφιερώνει 118 σελίδες στον Επίκουρο!!! Ούτε στον Πλάτωνα, ούτε στον Αριστοτέλη, ούτε στον ίδιο τον Σωκράτη δεν αφιερώνει τόσο χώρο!
Αν και σαν αυθεντικά βιβλία αφιερώνει ένα στον Πλάτωνα και ένα στον Επίκουρο, το θέμα είναι πόσες σελίδες περιέχει κάθε βιβλίο. Οι αναφορές λοιπόν στον Επίκουρο είναι τόσο περιληπτικές και εκτενείς που σε κάνει να αναρωτιέσαι μήπως μεροληπτεί έναντι των άλλων φιλοσόφων, ποιος ξέρει μπορεί να ήταν λάτρης του Επίκουρου ή ακόμα και ο ίδιος Επικούρειος?!

Αν και ο Σωκράτης χώρισε την φιλοσοφία στα 2 εντούτοις δεν απαλλάχτηκε από την ορφική φιλοσοφία και διαιώνισε την ......"δεισιδαιμονία" της ψυχής, με αποτέλεσμα να μη μπορεί η φιλοσοφία του Σωκράτη των μαθητών του και των μετέπειτα (Πλάτωνα - Αριστοτέλη κ.α) να απαλλαγούν απ' αυτή τη δεισιδαιμονία και τον φόβο του θανάτου και των θεών, όσο και αν υποσχόταν την μετά θάνατον ζωή:

«Γιατί ο θάνατος είτε είναι ύπνος ανονείρευτος, όποτε θα ήταν κέρδος θαυμαστό, είτε αποδημία της ψυχής σε έναν άλλο κόσμο …και τι δεν θα έδινε ένας άνθρωπος αν μπορούσε να βρεθεί μαζί με τον Ορφέα, τον Ησίοδο και τον Όμηρο. Γιατί, αν είναι έτσι, θα ήθελα να πέθαινα χίλιες φορές» Απολογία Σωκράτους


Ο Επίκουρος από την άλλην δεν πίστευε στην αθανασία της ψυχής και προσπάθησε να απαλλάξει τον άνθρωπο από τον φόβο του θανάτου :

- «Κοίτα να συνηθίζεις την ιδέα ότι ο θάνατος είναι ένα τίποτα για μας (μηδέν προς ημάς) διότι κάθε καλό και κακό βρίσκεται στην αίσθηση, ενώ ο θάνατος σημαίνει στέρηση της αίσθησης. Γι΄ αυτό, η ορθή γνώση ότι ο θάνατος δεν σημαίνει τίποτα για μας, μας κάνει να απολαμβάνουμε την θνητότητα του βίου. Όχι επειδή μας χαρίζει άπειρα χρόνια, αλλά επειδή μας απαλλάσσει από τον πόθο της αθανασίας. Δεν υπάρχει, βλέπεις, τίποτα το φοβερό στην ζωή, για εκείνον που έχει αληθινά καταλάβει ότι δεν υπάρχει τίποτα το φοβερό στο να μην ζει. Άρα είναι ανόητος όποιος λέει ότι φοβάται το θάνατο, όχι γιατί θα τον κάνει να υποφέρει όταν έρθει, αλλά επειδή υποφέρει με την προσδοκία του θανάτου. Γιατί ότι δεν σε στεναχωρεί όταν είναι παρόν δεν υπάρχει λόγος να σε στεναχωρεί όταν το περιμένεις. Το πιο ανατριχιαστικό, λοιπόν από τα κακά, ο θάνατος, είναι ένα τίποτα για μας, ακριβώς επειδή όταν υπάρχουμε εμείς αυτός είναι ανύπαρκτος, και όταν έρχεται αυτός είμαστε ανύπαρκτοι εμείς. Ο θάνατος λοιπόν, δεν έχει να κάνει ούτε με τους ζωντανούς ούτε με του πεθαμένους, αφού για τους ζωντανούς δεν υπάρχει, ενώ οι πεθαμένοι δεν υπάρχουν πια» Επιστολή προς Μενοικέα

- «Ο θάνατος δεν θα πρέπει να μας απασχολεί, επειδή όταν εμείς υπάρχουμε, ο θάνατος δεν είναι παρών και όταν ο θάνατος είναι παρών, εμείς δεν υπάρχουμε.»



Και δεν πίστευε ότι οι θεοί (ο Θεός - το Ον) εμπλέκονταν με τα κοινά:

«Το εύθυμον και άφθαρτο ον· ούτε το ίδιο έχει προβλήματα ούτε προκαλεί σε άλλον. Έτσι, ούτε την οργή γνωρίζει ούτε χάρες κάνει. Γιατί όλα αυτά χαρακτηρίζουν το αδύναμο ον»



Ούτε στους θεούς όπως πίστευαν οι αρχαίοι ή όπως.....πιστεύουν στον Θεό σήμερα, ή αλλιώς το Παράδοξο του Επίκουρου:

«Έχει ο Θεός τη βούληση να εμποδίσει το Κακό αλλά δεν μπορεί; Άρα δεν είναι Παντοδύναμος.
Μπορεί αλλά δεν θέλει; Τότε δεν είναι Πανάγαθος.
Έχει τόσο τη βούληση, όσο και τη δύναμη να το εμποδίσει;Τότε από πού προέρχεται το Κακό;
Δεν έχει ούτε τη βούληση ούτε τη δύναμη; Τότε γιατί τον λέμε Θεό?»



Και όλα αυτά στο παρακάτω:

«ἄφοβον ὁ θεός, ἀνύποπτον ὁ θάνατος και τἀγαθὸν μὲν εὔκτητ̣ο̣ν̣, τὸ δὲ δεινὸν εὐεκκαρτέρητον»




Κλείνοντας την εισαγωγή για τον Επίκουρο θέλω να τονίσω το παρεξηγημένο «ηδέως ζην» ή «την ηδονή του Επίκουρου», όπου το να ζεις με ηδονή δεν έχει καμία σχέση με την παρεξηγημένη έννοια της ηδονής που γνωρίζουμε σήμερα. Έχει σχέση με την «Ευθυμία» του Δημόκριτου και την «Αλυπία» του Αντιφώντα.

Η Επικούρεια φιλοσοφία δεν είναι επιφανειακή φιλοσοφία όπως η Πλατωνική ή η Αριστοτελική!
Η Επικούρεια φιλοσοφία, όπως και η κυνική, είναι στάσεις και τρόπος ζωής. Τις άλλες δύο τις μαθαίνεις αλλά δεν σ' αλλάζουν, δεν έχουν την δύναμη να σε αλλάξουν.
Ναι σε κάνουν πιο σοφό, πιο γνωστικό αλλά δεν σε κάνουν Ον.....δλδ αυτός, αυτή που Υπάρχει.
Δεν μπορώ να γράψω άλλες εισαγωγικές τοποθετήσεις διότι δεν θα είναι τίποτε περισσότερο από λέξεις γραμμένες όταν η επικούρεια, και κυνική, φιλοσοφία είναι πράξεις. Καθημερινή ενασχόληση και πράξεις.
Θα συνεχίσω να παραθέτω για τον Επίκουρο ότι γράφει ο Διογένης από το βιβλίο του.

Τελευταία σημείωση....
Υπάρχει μια θολή σχέση ανάμεσα στην Επικούρεια στάση και τρόπο ζωής και στο Ζεν....για όσους την βλέπουν. Δεν θα επεκταθώ.
 

Συνημμένα

  • 4243243535243536.jpg
    4243243535243536.jpg
    63,3 KB · Προβολές: 62
  • epikouros3.png
    epikouros3.png
    687,6 KB · Προβολές: 97
  • school-of-life-epicurus.png
    school-of-life-epicurus.png
    151,7 KB · Προβολές: 164
  • cce00142235c704.jpg
    cce00142235c704.jpg
    81 KB · Προβολές: 43
Τελευταία επεξεργασία:

Τηλέμαχος

Αρθρογράφος
Είναι η τρίτη φορά που προσπαθώ να γράψω για τον Επίκουρο, αντιγράφοντας από το βιβλίο, αδυνατώ όμως να αποφύγω την μεροληψία και την φιλοσοφική αγάπη που έχω γι' αυτόν. Και τις τρεις φορές προσπαθώντας να αντι-γράψω ένα περιστατικό από την ζωή του Επίκουρου έπιασα τον εαυτό μου να ξεφεύγει από το γεγονός και να παραθέτω προσωπικές τοποθετήσεις!
Δεν είμαι ιστορικός ώστε η παράθεση γεγονότων από την ζωή αυτού του μεγάλου φιλοσόφου να είναι αντικειμενική. Και δεν είμαι και αντικειμενικός διότι κάθε φορά που προσπαθώ αρχίζω τις συγκρίσεις με τους άλλους και η ζυγαριά, ως επικούρειος, γέρνει προς αυτόν.
Δεν θα συνεχίσω αυτό το θέμα με την παράθεση άλλων φιλοσόφων όσο συμπαθής (έστω λίγο) είναι ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης κ.α. Δεν θεωρώ τον εαυτό μου Πλατωνικό ούτε Αριστοτελικό. Δεν χρειάζομαι τον Αριστοτέλη να μου πει τι είναι λογική, όπως δεν χρειάστηκαν πριν απ' αυτόν τόσοι φιλόσοφοι για να σκεφτούν λογικά, ούτε την πολιτεία του Πλάτωνα, ούτε όμως και τις ιδέες του χρειάζομαι και ας μη κατέχω την απαιτούμενη νόηση για να τα διακρίνω.

"Όταν κάποτε ο Πλάτωνας συζητούσε για τις ιδέες και διατύπωνε τους όρους «τραπεζότητα» και «κυαθότητα», «Εγώ Πλάτων, του είπε ο Διογένης, τραπέζι και κύαθο (κύπελλο) βλέπω, τραπεζότητα όμως και κυαθότητα δεν βλέπω πουθενά».
«Σωστά τα λες, του απάντησε ο Πλάτων, γιατί για μεν τα ορατά πράγματα όπως είναι η τράπεζα και ο κύαθος έχεις μάτια για να τα δεις, για τις Ιδέες όμως όπως η τραπεζότης και η κυαθότης, δεν έχεις την απαιτούμενη νόηση για να τα διακρίνεις»


Για μένα πριν μάθεις να πετάς πρέπει πρώτα να μάθεις να περπατάς, σωστά! Και το να μάθεις να περπατάς μόνο η κυνική και επικούρεια φιλοσοφία μπορεί να τα προσφέρει. Ας αποκτήσουμε πρώτα την ικανότητα να "περπατάμε" και μετά ας δούμε και τις ιδέες ή την πολιτεία!
Οι πλατωνικοί και αριστοτελικοί για μένα είναι υποκριτές, σκέτα, ωμά και στεγνά!!
Αρχίζουν τις.....(αμπελο)φιλοσοφίες και σε κατακλύζουν με όρους και και άλλα τόσα ωραία λόγια ενώ στις πράξεις δεν διαφέρουν σε τίποτα από τον απλό πολίτη. Μπορεί να θεωρηθεί ατόπημα αλλά θεωρώ τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη σοφιστές, εκτός από την πληρωμή για να διδάσκουν, χαρακτηριστικό των σοφιστών, μιλούσαν και για πράγματα ....ακαταλαβίστικα και αν τυχόν τους την έλεγες (όπως ο Διογένης) ή την πεις σε κάποιον σημερινό πλατωνικό θα προσπαθήσει να σε μειώσει όπως ακριβώς ο Πλάτωνας τον Διογένη.
Μόνο η κυνική και επικούρεια φιλοσοφία είναι πρακτικές φιλοσοφίες και έχουμε τόσο ανάγκη σήμερα από γνήσια παραδείγματα!
Όσο για τους ...στωικούς ...άξιοι της μοίρας τους, με απλά λόγια.

Έτσι κλείνω αυτό το θέμα καθώς σκοπός μου εξαρχής δεν ήταν να παραθέσω όλους τους φιλόσοφους αλλά να εισάγω, να δώσω μια "γεύση" από τα βιβλία του Λαέρτιου και μια ώθηση σε όποιον/α θέλει να ασχοληθεί λίγο με την φιλοσοφία. Διότι φιλοσοφία χωρίς πράξεις...είναι μια κενή φιλοσοφία, και καλά είναι τα λόγια αλλά χρειάζεται να γνωρίζουμε και το ποιόν του ανθρώπου που τα είπε ή τα έγραψε. Αυτή τη γνώση μας την δίνει ο Διογένης Λαέρτιος, μαζί με άλλους, αλλά είναι μια καλή αρχή καθώς έχει συγκεντρώσει στα βιβλία του σχεδόν όλους τους φιλοσόφους.

Θα κλείσω με κάτι του Πλάτωνα που τόσο γοητεύει πολλούς, και έγινε θέμα ταινιών όπως το matrix, αν και εκεί γίνεται περισσότερο αναφορά στη μάγια των ινδουιστών. Θα τολμήσω να πω πως ο Πλάτωνας είναι ο ιδρυτής της συνωμοσίας. Αν και καμία σχέση μ' αυτήν αλλά έχει επηρεάσει τόσους που παίρνει δικαιωματικά τον τίτλο του ιδρυτή.





Και μπορεί να μην εξηγεί πως αυτός ο ένας ελευθερώθηκε αν όμως ψάξετε θα βρείτε πως μόνο η φιλοσοφία μπορεί να ελευθερώσει από τα δεσμά. Το σίγουρο πάντως, για μένα, είναι όχι η πλατωνική!


Υ.Γ: Πολύ πριν τον Πλάτωνα (πάνω από 100-200 χρόνια), ένας άλλος, σε μια άλλη επί όρους ομιλία είπε τα εξής για την ελευθερία από δεσμά: Νέο θέμα
 
Τελευταία επεξεργασία:
Μπλουζα Κάτω μέρος